Euro 2024 Başvurusu Sonrası Dünya Kupası Şansımız

Euro 2024 adaylık dosyamız hazırlandı ve kamuoyu ile paylaşıldı. Daha önceden açıklanan aday şehirlerin yanı sıra stadyum geliştirmeleri de dikkati çekiyor. Atatürk Olimpiyat Stadı için hazırlanan projeye göre kapasite 92000’e çıkacak. Projeye göre mevcut çatının kaldırılıp kale arkalarının yeniden tasarlanacağı ve üzerinin tekrar kapatılacağı görünüyor.

Diğer taraftan 19 Mayıs stadyumu yerine yapılacak stadyum 65,000’e yükseltildi. Bu bakımdan kapasitesiyle Dünya Kupası seviyesinde yarı final oynatılabilecek bir stadyum haline getirilecek.

Euro 2024 için yapılacak diğer proje ise Antalya’da. Geçtiğimiz yıl açılan Antalya stadyumu da turnuva için 43000 kapasiteye yükseltilecek. Tabii ki bu durum turnuva alınırsa geçerli.

Kullanılmayan Atatürk ve stadyum ihtiyacı olan Ankara projeleri her halükarda inşaa edilecek.

Rusya Kapasite Türkiye Kapasite
Luzhniki 80,000 Atatürk 92,208
St Petersburg 67,000 Ankara 65,307
Sochi 48,000 Ali Sami Yen 53,611
Ekaterinburg 45,000 Bursa 43,761
Kazan 45,000 Antalya 43,616
Nizhny Novgorod 45,000 Trabzon 43,223
Rostov 45,000 Konya 37,829
Samara 45,000 Gaziantep 35,219
Saransk 45,000 Eskişehir 34,930
Volgograd 45,000
Moscow Spartak 45,000
Kaliningrad 35,200

Dünya Kupası Şansı

Öncelikle hatırlatalım bundan sonra başvurabileceğimiz ilk Dünya Kupası 2030 yılı olabiliyor.

Euro 2024 stadyumlarına göre FIFA Dünya Kupası başvurusu yapmaya çalıştığımızda aşağıdaki tabloyu elde ediyoruz.

Mevcut stadyumlar istenen kriterleri karşılayan stadyumlarımız. Rusya’da toplam 12 stadyum varken bizim Dünya Kupası’na uygun altı stadyumumuz olacak.

Büyük ve modern bir stadyumu olmayan İzmir’e de yarı finallere uygun bir stadyum yapılabilir. Hali hazırda İzmir 50,000 kişilik bir stadyuma sahip. İzmir futbol kültürü ve şehir büyüklüğü ve altyapısı ile finale de uygun bir stadyum hakediyor.

Mevcut Potansiyel
Açılış Maçı 80,000 Atatürk
Final 80,000 Atatürk
Yarı Finaller 60,000 Atatürk, Ankara İzmir
Çeyrek 40,000 Atatürk, Ankara, Ali Sami Yen, Bursa, Antalya, Trabzon İzmir
Grup Maçları 40,000 Atatürk, Ankara, Ali Sami Yen, Bursa, Antalya, Trabzon
İzmir,Konya, Gaziantep,Eskişehir

İzmir’e de stadyum projesi yapılması durumunda uygun stadyum sayısı 7’ye yükseliyor.

Konya Gaziantep ve Eskişehir stadyumları ise sınırda. Kaliningrad örneğinde olduğu gibi mevcut halleriyle de turnuvaya kabul edilebilir. bu durumda ise 10 stadyuma sahip oluyoruz.

FIFA kriterleri gereği bir şehirde iki stadyumdan fazlası kullanılamıyor. Ancak bu durumun üstesinden İstanbul – Avrupa ve İstanbul – Anadolu olarak iki ayrı şehir gibi değerlendirilerek üstesinden gelinebilir. Böylece Kadıköy’den de faydalanabilir.

Geriye iki stadyum kalıyor. Bu durumda mutlaka kapasite artışı gerekiyor. Potansiyel sahibi stadyumlar Adana, Kayseri, Samsun ve Mersin gözüküyor. İnşaat tekniklerine bakıldığında en kolay büyütülebilecekler Mersin ve Adana olarak gözüküyor. Adana stadyumu’nun 40000’e çıkarılması mümkün.

 

 

Süper Lig’de Birinci Transfer Dönemi Sonrası En İyi Kadrolar Kimde?

Geçtiğimiz cuma günü itibariyle resmi adıyla “Birinci transfer ve tescil dönemi” tamamlandı. FIFA kuralları gereği 12 hafta süren bu sürede malumunuz üzere pek çok yıldız isim kadrolara katıldı.

Biz de en pahalı 30 futbolcudan yola çıkarak bu 30 futbolcunun dağılımlarını inceledik.

Takımların yanında parantez içindeki ilk sayı ilk 30 oyuncu içinde kaç oyuncusu olduğunu; ikinci sayı ise kaçının bu sezon kadroya dahil olduğunu belirtiyor.

6. Trabzonspor (2 oyuncu / 2 yeni transfer)

Transferin hızlı takımlarından Trabzonspor bu dönemde AC Milan’dan Kucka ve Çin’den Burak Yılmaz’ı kadroya katarak 50. yıl için iddialı bir kadro kurmaya çalışsa da bu sayı çok yeterli durmuyor.

5. Antalyaspor (3 oyuncu / 3 yeni transfer)

Nasri, Menez ve Vainqueur gibi büyük takımların zaman zaman radarına girip transfer edilemeyen bu oyuncularla anlaşan Antalyaspor, yeni stadı ile birlikte Türkiye’nin büyük bir şehrinin büyük takımı olmak için ilerliyor. Yaşı nedeniyle listeye giremeyen Eto’o’yu da unutmamak gerekir. Şampiyonluk için yeterli olmasa da belki kupa ve Avrupa için en güçlü adaylardan.

4. Başakşehir (4 oyuncu / 2 yeni transfer)

Geçen yılki performansı ve kısıtlı kadrosu ile ligde ikinci olan Başakşehir’i sadece en pahalı oyuncularla değerlendirmek yanlış olur. Emre, Adebayor da yaştan dolayı bu hesapta yoklar.

3. Fenerbahçe (6 oyuncu / 3 yeni transfer)

Sezona kötü başlayan sarı lacivertlilerin kadrosundaki yeni transferlerin çoğu bu listeye giremedi. Alper, Topal ve Josef’e Guiliano ve Soldado’dan sonra en son Janssen dahil oldu. Ancak kadro dizaynındaki hatalar, yeni transferlerin bir çoğunun bu listeye dahi girememiş olmaları ve en önemlisi uyum Fenerbahçe’nin işini zora sokuyor. Bu faktörler devreye girince kağıt üstünde üçüncü olan kadro burayı da göremeyebilir. Nitekim bu takımların bazıları ile oynayan Fenerbahçe puan kayıpları yaşadı bile.

2. Galatasaray (6 oyuncu / 5 yeni transfer)

Flaş bir başlangıçla lige başlayan Galatasaray neredeyse tüm kadroyu değiştirdi. Ancak yeni bir takımın aksine 5 yıllık bir takım gibi uyum gösterdiler. Sayı olarak ilk 30 oyuncudan altısı Galatasaray’dan olsa da bu oyuncular sıralamada daha üstlerde yer aldığından sıralamada da 2. sıra Galatasaray’ın oldu.

1. Beşiktaş (9 oyuncu / 3 yeni transfer)

Geçen senenin şampiyonu kadrosunu korurken üzerine koymayı da başardı. Bu oyuncularda Medel dışında tüm oyuncuların hücum ağırlıklı olduğu görülüyor. Yine yaşa takılan Atiba, Quaresma, Adriano ve Pepe var. Bu oyuncuları da düşündüğümüzde en kaliteli ilk 11’e Beşiktaş ulaşabiliyor.

Özet

Transfer döneminin en fazla kazananı Galatasaray’ın emeğinin karşılığını kazanmaya başladığını görüyoruz. Öte yandan Beşiktaş geçen 2 sezonu korumaya çalışacak. Avrupa cephesini de düşünürsek lig için yeterli reaksiyonu ortaya koyabilecekler. Başakşehir de aynı rekabet içinde devam edecek. Bu sıralamayı antrenör performansı gibi etkenler değiştirebilir ancak ilk üç takım bu üçlü arasında kalacak gibi.

Saydığımız diğer üç takım ise 4. lük için mücadele edecekler. Bu grup için de Fenerbahçe başı çekecek. Lige çok kötü başlamış olsa da önümüzdeki haftalarda toparlanma olabilir ama ilk üç takımın performansını geçecek gibi gözükmüyorlar.

 

Yabancı Kuralı Yerlilere Yaramıyor mu?

Ayrıca yabancı kuralının da etkisiyle artık yerli piyasada yüksek bonservis fiyatı verilmiyor. Böylece yerli futbolcularımız ederi kadar ediyor artık. Bunu yurtdışından da teyit edebiliyoruz. Eskiden dev bütçeli Çin, Barcelona, Atletico Madrid, İnter, Milan gibi yüksek bütçeli takımlara bonservisiyle satış yapabilirken bugün büyüklerin yanı sıra Freiburg, Slavia Prag, Malaga gibi orta düzey takımlara da transfer gerçekleştirmeye başladık.

Önümüzdeki yıllarda daha da fazla Türk futbolcuyu yurtdışına gönderebileceğiz. Buradan da Altınordu gibi altyapı kulüpleri ihya olacaktır. Çağlar’dan sonra Cengiz’i de Başakşehir aktarmalı olarak gönderdiler. Çağlar çoktan uyum sağladı Cengiz de mental olarak uyum sağlarsa sırada ise kaleci Berke var. Onu da muhtemelen birkaç sezona Avrupa’da göreceğiz. Ergeç diğer takımlar da bu yolu görecek ve tercih edecek.

Altınordu örneği bile yabancı kuralının ne kadar isabetli olduğunu gösteriyor.

 

 

Süper Ligin Değeri 3 Yılda Nereye Geldi?

Transfermarkt’ın verilerine göre Ağustos 2014 ve Ağustos 2017 Süper Lig değerlerini karşılaştırdık. Bu sezon ligimizde yıldız patlaması yaşanıyor gibi gözükse de kulüp değerlerine baktığımızda çoğunlukla bir erime gözüküyor.

Türkiye Süper Ligi 2014’te 956 Milyon Euro ile milyarlık ligler arasına girmeye çok yaklaşmıştı. Ancak 2014’ten bu yana yaşanan siyasi ve ekonomik olumsuzluklar nedeniyle ligin değeri düştü.

Ortalama oyuncu değerleri 2014’e göre daha düşük olan Süper Lig’in bugünkü değeri ise 866 milyon euroya ulaşmış durumda. Bu takam ise 2014’e göre %9’luk bir kayba denk geliyor.

Futbolcu değerleri bakımından Galatasaray ve özellikle Fenerbahçe’nin geride kaldığını görüyoruz. Ancak spor basınındaki haberleri baz alırsak, bu rakamların her iki takım için 20-30′ milyon seviyesinde artacağını görüyoruz. Bu durum gerçekleşirse 900 milyon euro barajı aşılmış olacak.

Değer Kazananlar

Bu duruma göre değer artışı olan kulüpler de var. Beşiktaş 3 yıl öncesine göre %36 daha değerli bir kadroya sahip. Beşiktaş’ın feda dönemlerinden sefa dönemlerine geldiğini artık söyleyebiliriz.

Bir diğer kulüp ise Başakşehir. Geçen yılki başarının ardından bu yıl müthiş bir atak yaptılar. Kadro değeri üç yıl içinde tam %156 arttı! Bir başka deyişle 2.5 kat daha pahalı bir kadroya sahipler.

Konya ve Akhisar da üç yıldır ligde bulunan takımlardan. Her iki takım da %15-20 arasında artış göstermiş.

Değer Kaybedenler

Üç yıl önce Şampiyonlar Ligi seviyesinde olan Trabzonspor, %30’luk bir kayıp yaşamış durumda. 50. yıl için Şampiyonluk parolası olan Trabzonspor, kadro bakımından böyle bir sinyal vermiyor şu an. Ancak herşey kadro değeri değil elbette.

Fenerbahçe de bir başka değer kaybeden kulüp. Bugünkü kadro değerine göre %35’lik bir kayıp yaşamış durumda ancak bu oran yeni gelen transferlerle belki de tamamen kapanacak.

Bursaspor da bu yıl transferde aktif kulüplerden biriydi ancak üç yıl öncesine kadar %15’lik bir değer kaybı gösteriyor. Ancak yine basındaki transfer haberlerine göre bu fark kapanabilir.

Süper Lig’de kalan diğer kulüplerde de büyük çöküş gözüküyor. Süper Lig’de devam eden dört kulüp olan Kasımpaşa, Gençlerbirliği, Karabük ve Sivas; %40 ile %55 arasında kadrolarından değer kaybettiler.

Ligden Düşenler

Bir diğer merak konusu da ligden düşenlerin ne durumda olduğu. Süper Lig’den düşen kulüplerde hayliyle dramatik düşüşler sözkonusu. Durumdan en az etkilenen takımlardan biri Balıkesirspor. Kadro değeri olarak dörtte bire inmiş olsa dahi Süper Lig mücadelesi verebilecek durumdalar. En azından gelecek sezonlar için bu umutları olacak.

Bir diğer takım ise Çaykur Rizespor. Düşme çıkmadan ustalaşan kulüp kadrosunun yarı değerde tutmayı başardı. Ve bu yıl 1. Lig’in en değerli kadrosuna sahip.

Ancak Kayseri Erciyes ve Mersin İdman Yurdu serbest düşüşe geçen takımlar oldu. Kulüplerin desteğinin olmaması iki takımı da daha aşağılara çekti.

Eskişehirspor ve Gaziantepspor da zor günler geçiriyor. Eskişehirspor’un transfer yasağı nedeniyle -9 puanla başlayacak olmasına karşın bazı futbolcular fedakarlık örneği göstererek kulüpte kaldılar. Eskişehirspor muhtemelen zor bir sezon geçirecek ama ligde kalmayı başaracak.

Gaziantepspor ise çok daha vahim durumda. Yönetimsel yanlışlar nedeniyle taraftar desteğini de kaybeden Gaziantespor ligin en zayıf kadrosuna sahip. Gaziantepli taraftarlar da artık eski adı Gaziantep Büyükşehir Belediye olan Gazişehir Futbol Kulübü’nü destekleyecekler.

Takım Ağustos 2014 Ağustos 2017 Lig
Balıkesirspor**

20.330.000 €

4.680.000 €

1. Lig
Gaziantepspor**

20.180.000 €

1.600.000 €

1. Lig
Mersin İdman Yurdu**

16.880.000 €

875.000 €

2. Lig
Çaykur Rizespor**

32.180.000 €

18.850.000 €

1. Lig
Eskişehirspor**

44.930.000 €

6.600.000 €

1. Lig
Kayseri Erciyesspor**

27.900.000 €

375.000 €

3. Lig

162.400.000 €

32.980.000 €

2014-2017 Arası Süper Lig Değer Tablosu

Takım Ağustos 2014 Ağustos 2017 Fark
Beşiktaş

96.700.000 €

131.700.000 €

%36

Galatasaray

162.900.000 €

111.300.000 €

-%32

Fenerbahçe

136.400.000 €

88.450.000 €

-%35

İstanbul Başakşehir

27.650.000 €

70.900.000 €

%156

Trabzonspor

92.130.000 €

64.500.000 €

-%30

Antalyaspor*

50.250.000 €

Bursaspor

51.630.000 €

44.250.000 €

-%14

Osmanlıspor*

40.850.000 €

Atiker Konyaspor

28.630.000 €

33.280.000 €

%16

Kayserispor*

33.200.000 €

Göztepe*

31.330.000 €

Aytemiz Alanyaspor

28.830.000 €

Gençlerbirliği

48.250.000 €

25.450.000 €

-%47

Kasımpaşa

49.150.000 €

25.400.000 €

-%48

Akhisar Bld.

21.950.000 €

24.950.000 €

%14

Evkur Yeni Malatyaspor*

22.400.000 €

Kardemir Karabükspor

38.150.000 €

20.900.000 €

-%45

Demir Grup Sivasspor

40.150.000 €

18.450.000 €

-%54

Balıkesirspor**

20.330.000 €

-%100

Gaziantepspor**

20.180.000 €

-%100

Mersin İdman Yurdu**

16.880.000 €

-%100

Çaykur Rizespor**

32.180.000 €

-%100

Eskişehirspor**

44.930.000 €

-%100

Kayseri Erciyesspor**

27.900.000 €

-%100

956.090.000 €

866.390.000 €

-%9

Tek değer kaybeden Lig Süper Lig değil. Yine Türkiye’yle birlikte son üç yılda önemli çalkantılar geçiren bir başka ülke olan Rusya da bu durumdan nasibini almış durumda. 2014’te 16 takımlı bir lige sahip olmasına karşın 1 milyar euro barajını aşmış olan Rusya Ligi, Sovyetler dönemindeki konumuna dönmeye çalışıyor(du).

Ancak Rusya Ligi 1.16 milyar eurodan 700 milyon euroya dramatik bir düşüş yaptı. Türkiye Ligi’nin aksine Rusya Ligi’nin bu durumu hızlıca toparlayabilmesi için çok fazla imkanı yok. Altıncı büyük lig olma noktasında Türkiye’nin bir rakibi kaldı o da Portekiz Ligi.

Bu noktada Türkiye Ligi’nin büyümesi için ciddi potansiyeller bulunuyor. Türkiye Ligi, üç yıl öncesinde daha pahalı futbolculara sahip takımlara sahipti. 3 yılda yerli futbolcu kalitesinde bu denli bir dramatik düşüş olduğunu söyleyemeyiz. Ancak yerli piyasasında bonservis fiyatları döviz kuru karşısında eridi. Ya da belki de erimedi? Bunu başka bir yazıda tartışacağız.

Bir diğer potansiyel durum da Süper Lig’in yayın haklarına sahip Digitürk’ün Bein Group tarafından satın alınması. Geçen yıla kadar gurbetçiler haricinde yurtdışında izlenmeyen Süper Lig artık Bein’in katkılarıyla önemli ülkelerde yayınlanmaya başladı. Süper Lig’in ilk haftası 44 ülkede yayınlanarak rekor kırdı. Bu durum da lige ne getirecek daha detaylı irdeleyeceğiz.

 

Yabancı Kuralı Kaldırılsın mı?

Bir süredir basınımızda yabancı kuralının değiştirilmesi konuşuluyor.

Mevcut kural, takımlarımıza 14’e kadar yabancı futbolcuya izin veriyor. Maç kadrosunda ise bu yabancıların 11’i yer alabiliyor. Kadronun geri kalan 7 kişilik kontenjanı yerli ve bu yedi kişinin biri ise altyapıdan çıkmak zorunda.

Başka milli takımları tercih etmiş Türk oyuncular ise yabancı olarak sayılıyor. Erkan Zengin, Gökhan İnler, Veli Kavlak gibi isimler bu kontenjanda.

Peki bu kuralda hedef ne idi? Çoğu takım özellikle oyuncu yetişmeyen pozisyonlarda takımın geri kalanından daha düşük profilde oyuncular oynatabiliyordu. Örneğin çoğu takımın bekleri takımın geri kalanından çok daha düşük tekniğe sahip olmalarına rağmen oynayabiliyordu.

Kural geldikten sonra kulüplerin kadro yapılanmaları da kökten değişti. Önceki yıllarda büyük takımlarda yer alan oyunculardan orta sıra takımlarına kadar düşenler de oldu.

Gelin yeni kural sonrası futbolda neler değişti ya da değişemedi biraz ona bakalım.

Astronomik Bedeller: Yerli futbolculara astronomik bedeller ödeniyordu. Bir yandan bu kural bir yandan da UEFA’nın fair play kriterleri burayı önemli ölçüde törpüledi. Ancak hala eski baremlere göre maaş alanlar var. Bu sözleşmelerin yerine oturması 2-3 yıl daha alacak.  Bu alanda kısmen iyileşme oldu ama tam olarak etkisini görmemiz için 2-3 sezona daha ihtiyaç var. 

Yurtdışına İhraç: Lejyoner futbolcularımızın tarihine bakarsak kural sonrası en hareketli dönemleri izliyoruz.

Bu kural olmasa Enes Ünal’ı Hollanda Ligi’nde değil, muhtemelen Bursaspor’da ve Bursaspor’un kulübesinde görüyor olacaktık. Belki de Enes, post-modern bir Semih olarak, Genç Enes olarak izliyor olacaktık. Sadece Enes değil. Galatasaray’da beğenilmeyen Emre Çolak, Deportivo’nun en parlak oyuncularından biri oldu.

Atınç’ın Leipzig’e, Burak’ın Çin’e, Gökhan Töre’nin İngiltere, Çağlar Söyüncü’nün Freiburg’a transferleri de var.  Aşağıdaki listeye dikkat ederseniz; Dünya Kupası ve UEFA şampiyonluğu dönemlerindeki transfer sayılarına ulaşmış durumdayız. Takımlar nicelik olarak daha yükseldiği gibi nitelik olarak da yükselme sözkonusu.

2016-2017

Caner Erkin – Inter
Emre Çolak – Deportivo
Çağlar Söyüncü – Freiburg

2015-2016
Burak Yılmaz – Bejing Guoan
Ersan Gülüm – Hebei
Atınç Nukan – RB Leipzig
Enes Ünal – Manchester City
Uğur Inceman – Roda

2014-2015
Salih Uçan – Roma
Ceyhun Gülselam – Hannover 96

2013-2014
Halil Altıntop – Augsburg

2011-2012
Arda Turan – Atletico Madrid
Colin Kazim-Richards – Olympiakos
Umut Bulut – Toulouse

2010-2011
Mehmet Topal – Valencia

2008-2009
Gökdeniz Karadeniz – Rubin Kazan
Sinan Kaloğlu – Bochum
Necati Ateş – Real Sociedad
Tümer Metin – Larisa
Ceyhun Eriş – Seoul  – Assyriska

2007-2008
Ersan Martin – Recreativo Huelva
Tuncay Şanlı – Middlesbrough – Stoke City
Hasan Kabze – Rubin Kazan – Montpellier
Ümit Özat – Köln
Ali Güneş – SC Freiburg

2006-2007
Caner Erkin – CSKA Moskova
Fatih Tekke – Rubin Kazan
Nihat Kahveci – Real Sociedad

2005-2006
Serhat Akın – Anderlecht / Köln
Hakan Yakın – Basel
Berkant Göktan – FC K’lautern

2003-2004
Ahmet Dursun – Tianjin Teda – Hazar Lankaran
İlhan Mansız – Vissel Kobe
Rüştü Reçber – Barcelona

2001-2002
Fatih Akyel – RCD Mallorca
Hakan Ünsal – Blackburn
Okan Buruk – Inter
Emre Belözoglu – Inter – Atletico Madrid
Ufuk Talay – Olympique Nîmes
Ümit Davala – Milan

2000-2001
Alpay Özalan – Aston Villa
Arif Erdem – Real Sociedad
Tayfun Korkut – Real Sociedad
Oktay Derelioğlu – Las Palmas
Hakan Şükür – Inter / 1995 – Torino

1999 – 2000
Tugay Kerimoğlu – Blackburn Rovers
Erol Bulut – E. Frankfurt

Bu noktada da gelişmeyi önümüzdeki yıllarda göreceğiz. Örneğin birkaç yıl önce olsa kadroda tutalım denilen yerli oyuncuları sezon sonunda yurtdışına transfer olurken göreceğiz.